قالب وردپرس پاتوق وردپرس افزونه وردپرس
موسیقی ایرانینوازندگان

شاپور حاتمی

 

مرحوم یحیى‏ خان حاتمى (قوام‏الدوله) یکى از استادان بزرگ موسیقى اصیل و از نوازندگان باارزش زمان آقا حسینقلى بود، وى که نوازندگى را نزد استاد ارجمند خود آقا حسینقلى فراگرفته بود به قدرى میان سایر شاگردان استاد پیشرفت کرده بود که آقا حسینقلى سمت خلیفه‏ گرى کلاس خود را به او واگذار کرده بود و در ضمن تعلیم تار عبدالحسین شهنازى را هم استاد به مرحوم یحیى خان واگذار کرده بود. مرحوم روح‏ اللَّه خالقى در کتاب سرگذشت موسیقى ایران آورده که: «یحیى‏ خان قوام‏الدوله‏» از دست پروردگان آقا حسینقلى مى‏باشد که سازش شنیدنى بود». یحیى‏ خان حاتمى، فردى باشخصیت و سرشناس و متعین بود که همین مسائل موجب گردیده بود که نواى سازش به گوش مردم نرسد و هیچگاه هم دیده نشد در مجلسى در حضور اشخاص متفرقه و غریبه ساز بزند مگر در حضور دوستان و آشنایان خیلى نزدیک و براى دل خود، خداوند به سال 1303 به مرحوم یحیى‏ خان فرزندى عنایت فرمود که نامش را شاپور نهاد و این کودک از همان زمان کودکى با نواى دل‏انگیز ساز پدر آشنا و مأنوس گردید و به نواختن این ساز روى آورد و در اینجا از قلم خود شاپور حاتمى خواهیم خواند که چگونه با نواختن این ساز آشنایى پیدا کرد: «درست به یادم نیست در چه سنى با تار آشنا شدم در 13 سالگى که محصل دبستان نظام بودم ساز مى‏زدم و در 16 سالگى خوب ساز مى‏زدم، استاد بزرگوارم مرحوم عبدالحسین خان شهنازى بنا به توصیه پدرم مرا پذیرفت و چون محصل دبیرستان نظام بودم روزهاى دوشنبه را براى تمرین تعیین کرده بود و من مجبور بودم سالیان دراز در روزهاى دوشنبه بعد از ظهر در سر کلاس ریاضى حاضر نباشم به همین علت تا این ساعت از ریاضیات چیزى نمى‏دانم بعد از مرحوم شهنازى ردیفهاى آواز ایرانى را نزد دایى خودم مرحوم عبداللَّه خان دوامى شروع کردم و به تمام گوشه‏ هایى ایرانى وارد شدم. ادامه تحصیلات بعد از دبیرستان در دانشگاه پلیس و بقیه خدمتم در شهربانى به آخر رسید. در سال 52 با درجه سرهنگى مفتخر به بازنشستگى شدم خدمت هنرى‏ام را از رادیو ژاندارمرى شروع کردم و بعد از دو سال بنا به دعوت استاد عزیز و گرانمایه‏ام آقاى مهدى خالدى جزو نوازندگان ارکستر ایشان به خوانندگى خانم دلکش درآمدم در سال 1325 و در حدود 17 سال این همکارى را داشتم و از افتخارات دوران هنرى‏ام به شمار مى‏آید بجز نوازندگى در ارکستر، نوازندگى سلوى روزهاى یکشنبه بعد از ظهر به عهده اینجانب بود و مدت 5 سال روزهاى شنبه شب نوازندگى سلوى تلویزیون را به عهده داشتم که متأسفانه به علت غرض ‏ورزى مشیر همایون کلیه نوارهاى سلوى اینجانب در رادیو از بین برده شده است و این بزرگترین خیانتى است که ایشان درباره‏ى بنده انجام داده‏اند، خوشبختانه دوست محترم و عزیزم جناب مهندس گلشن ابراهیمى کلیه نوارهاى آن زمان را در اختیار دارند من در این مورد از ایشان متشکرم بعد از جدائى خانم دلکش از آقاى خالدى در ارکسترهاى مختلف با خوانندگانى چون خانمهاى: مرضیه، دلکش، پوران، هما و آقایان: داریوش رفیعى، امین ‏اللَّه رشیدى همکارى داشتم بهترین یادگارم در رادیو گلهاى شماره 1 است که به همراه آقاى تجویدى و مرحوم غیاثى، خانم مرضیه تصنیف معروف صورتگر نقاش چین را خوانده‏ اند از آهنگهاى ساخته شده‏ ام ترانه «به یاد دوست» است که در مرگ داریوش رفیعى ساخته‏ ام که شعر آن از بیژن ترقى است و کوروس سرهنگ ‏زاده و پیوند آن را اجرا کرده‏اند. نکته قابل توجه این است که در هیچ مکانى براى ساز زدن حاضر نشده‏ام و مانند پدرم از شرکت در مجالس و محافل خوددارى کرده‏ام و هنر نوازندگى را وسیله ارتعاش خود قرار ندادم و این براى من افتخارى است مگر در منزل و یا نزد دوستان واقعى خودم. در سال 66 دچار سکته قلبى گردیدم که در خارج تحت عمل جراحى قرار گرفتم و مى‏بایستى براى بار دوم این عمل انجام گیرد که تاکنون به علت مشکلات این کار انجام نشده است. قبل از سکته قلبى، زندگى من در سه چیز خلاصه مى‏شد: تار، تفنگ و سگ شکارى‏ ام و ایام فراغتم در کوهها و شکارگاهها مى‏گذشت که فعلاً از این کار محروم هستم و بیشتر اوقات را در مزرعه شخصى که در تفرش دارم به استراحت مى‏گذرانم من از جوانى شعر مى‏گفتم و داراى غزلیات زیادى هستم و اغلب این اشعار موجود است که در موقع آن شاید به چاپ برسد، در ایام بیمارى و بسترى بودن چندین آهنگ ساخته‏ ام که شعر آنها از خود من است شاید در آینده به گوش علاقمندان برسد». شاپور حاتمى، بنا به دعوت مرحوم پیرنیا براى همکارى با برنامه گلها دعوت شد و او همکارى خود را با سایر هنرمندان این برنامه آغاز و ادامه داد. گفته مى‏شود که وى اولین کسى است که با تار چهار مضراب دو چهارم را زده و بنابر همین گفته، پیش از ایشان کسى این کار را نکرده بوده. شاپور حاتمى به نوه‏هاى خود بسیار علاقمند است و چون براى استاد ابوالحسن صبا، احترامى خاص و ویژه قائل است نام یکى از آنها را صبا گذاشته است.

نوازنده. تولد: 1323. درگذشت: 1369. شاپور حاتمى در سیزده سالگى که محصل دبستان نظام بود شروع به ساز زدن نمود. از شانزده سالگى نزد عبدالحسین شهنازى به تمرین مى‏پرداخت.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
بستن